Obrona w sprawach karnych

Prawo do obrony jest jedną z fundamentalnych zasad postępowania karnego. Zgodnie z art. 6 Kodeksu postępowania karnego oskarżonemu przysługuje prawo do obrony, w tym prawo do korzystania z pomocy obrońcy.

Ustanowienie obrońcy daje mu uprawnienie do działania w cały postępowaniu karnym, a więc nie tylko w trakcie rozprawy sądowej. Niemniej jednak ograniczenia w tej kwestii mogą wynikać z treści upoważnienia.

W ramach postępowania karnego ustanowienie obrońcy jest już możliwe w ramach postępowania przygotowawczego, czyli tego, które poprzedza wniesienie do sądu aktu oskarżenia.

Uprawnienie do działania oznacza, że obrońca będzie mógł brać udział we czynnościach przeprowadzanych w ramach toczącego się postępowania karnego. Będzie on zatem miał prawo brać udział w przesłuchaniu świadków, a także zadawać im pytania. Nie oznacza to jednak, że zastąpi oskarżonego we wszystkich sytuacjach. Obrońca nie może bowiem zastąpić swojego klienta w sytuacji, gdy dana czynność wymaga jego osobistego udziału. Przykładowo obrońca nie będzie mógł złożyć wyjaśnień za oskarżonego.

Najważniejszymi uczestnikami postępowania karnego są: prokurator (oraz inne organy śledcze, np. policja), podejrzany/oskarżony, obrońca oraz sędzia.